Son 24 saatte dünya genelinde 25 farklı volkanik aktivite kaydedildi. Smithsonian Küresel Volcanizm Programı (GVP) ve yerel izleme istasyonlarının raporlarına göre, Peru’daki Sabancaya yanardağı 7000 metre yüksekliğe ulaşan kül bulutu püskürttü. Endonezya’daki Semeru ve Ekvador’daki Reventador’dan da yüksek irtifa kül uyarıları gelirken, Sumatra’daki Dempo ve Guatemala’daki Santiaguito’da patlama aktivitesi gözlemlendi.
Which Volcanoes Showed Significant Activity Today?
Bugünün en dikkat çekici aktivitesi Peru’nun güneyindeki Sabancaya yanardağından geldi. Stratovolkan, yerel saatle 18:45’te gerçekleşen patlama sonucu 7000 metre (23.000 feet) yüksekliğe ulaşan volkanik kül kolonu oluşturdu. Bu yükseklik, ticari havacılık rotaları için kritik seviyede tehlike oluşturmaktadır.
Semeru (Endonezya/Java) ise 4600 metre yüksekliğinde kül püskürttü. Java adasının en yüksek zirvesi olan bu stratovolkan, 00:30 UTC’de gerçekleşen patlama ile kül bulutunu atmosfere taşıdı. Yerel PVMBG (Endonezya Volkanoloji ve Jeofizik Merkezi) verilerine göre yanardağın aktivite seviyesi “Waspada” (II. Seviye) olarak korunuyor.
Ekvador’un aktif lava kubbesi Reventador, 23:15 UTC’de 4300 metre yüksekliğinde kül emisyonu gerçekleştirdi. Amazon bölgesindeki bu volkan, son yıllarda sürekli patlama aktivitesi göstermektedir. IG-EPN (Ekvador Ulusal Jeofizik Enstitüsü) tarafından yayınlanan verilere göre, patlama sırasında piroklatik akıntı riski de göz ardı edilmemektedir.
Which Regions Experienced New Eruptions?
Endonezya’nın Sumatra adasındaki Dempo yanardağında patlama kaydedildi. 06:47 UTC’de gözlemlenen aktivite, volkanın krater gölünden kaynaklanan freatik bir patlama olabilir. Dempo, stratovolkan yapısı ve zirvedeki karasal krater gölü ile bilinen, sürekli gaz emisyonu sergileyen bir sistendir.
Guatemala’daki Santiaguito lav kubbesi kompleksi de 10 Nisan akşamı önemli bir patlama gerçekleştirdi. 1922 yılından bu yana sürekli büyüyen lav kubbesi, periyodik olarak orta şiddette patlamalar üretmektedir. INSIVUMEH (Guatemala Ulusal Sismoloji, Volkanoloji, Meteoroloji ve Hidroloji Enstitüsü) verilerine göre, patlama sırasında kül yağışı yerel çevrelerde hissedildi.
Pasifik Ateş Çemberi’ndeki diğer aktif volkanlar arasında Japonya’daki Sakurajima, Filipinler’deki Mayon ve Taal, Hawaii’deki Kilauea ve Guatemala’daki Fuego yer almaktadır. Bu volkanların çoğu düşük-orta şiddette sürekli aktivite sergilemektedir.
How Dangerous Are the Ash Emissions?
Bugünkü kül emisyonlarının en tehlikeli yönü, ulaştıkları yüksekliklerdir. Özellikle Sabancaya’dan çıkan 7000 metrelik kül bulutu, uluslararası uçuş rotalarının yoğun olarak kullanıldığı troposfer üst seviyelerine ulaşmıştır. Volkanik kül, jet motorlarına ciddi hasar verebilir ve kokpit camında aşındırma (abrasyon) oluşturarak görüşü engelleyebilir.
Semeru ve Reventador’dan çıkan 4300-4600 metrelik bulutlar da bölgesel havacılık için risk teşkil etmektedir. Bu yükseklikler, kısa ve orta menzilli uçuşların seyir irtifalarıyla çakışmaktadır. Kül parçacıkları, havada saatlerce kalabilen ve rüzgarlarla yüzlerce kilometre taşınabilen cam benzeri silikatlar içerir.
What Should Aviation Know?
Tahran VAAC (Volcanic Ash Advisory Center) ve Washington VAAC tarafından yayınlanan uyarılara göre, Sabancaya üzerindeki hava sahasında kül bulutu dağılımı güneybatı yönünde ilerlemektedir. Pilotlar, bu bölgede uçuş yaparken kül bulutu raporlarına (SIGMET) dikkat etmelidir.
Endonezya Sivil Havacılık Otoritesi, Semeru üzerindeki hava koridorları için turuncu kod uyarısı yayınladı. Reventador için de Ecuador MAE (Çevre Bakanlığı) tarafından havacılık uyarısı güncellendi. Havayolu şirketleri, bu volkanların 20 kilometre yakınında alternatif rotalar planlamalıdır.
Daily Volcanic Activity Summary Table
| Yanardağ | Konum | Olay Tipi | Alarm Seviyesi |
|---|---|---|---|
| Sabancaya | Peru, And Dağları | Kül Uyarısı (7000m) | Turuncu |
| Semeru | Endonezya, Java | Kül Uyarısı (4600m) | II (Waspada) |
| Reventador | Ekvador, Amazon | Kül Uyarısı (4300m) | Turuncu |
| Dempo | Endonezya, Sumatra | Patlama (Freatik) | Normal |
| Santiaguito | Guatemala | Lav Kubbesi Patlaması | – |
| Fuego | Guatemala | Strombolian Aktivite | Kırmızı |
| Sakurajima | Japonya, Kyushu | Patlama | Seviye 3 |
| Mayon | Filipinler | Gaz Emisyonu | Seviye 2 |
| Kilauea | ABD, Hawaii | Lava Akışı | Turuncu |
| Taal | Filipinler | Sismik Aktivite | Seviye 1 |
Frequently Asked Questions
Volkanik kül neden uçaklar için tehlikelidir?
Volkanik kül, erimiş silikat camı içeren mikroskobik parçacıklardan oluşur ve jet motorlarının içine girdiğinde motor duvarlarına yapışarak kompresör kanatçıklarını tıkar. Ayrıca kül bulutları, havacılık yakıtlarının kimyasal yapısını bozabilir ve kokpit camlarında çizilmelere yol açarak pilotların görüş mesafesini kritik ölçüde azaltabilir.
Ash Advisory (Kül Uyarısı) nedir ve nasıl çalışır?
Ash Advisory, VAAC (Volcanic Ash Advisory Center) tarafından volkanik kül bulutlarının konumu, irtifası ve hareket yönü hakkında pilotlara ve hava trafik kontrolörlerine verilen teknik uyarıdır. Bu uyarılar, uydular, radarlar ve yer gözlemleri kullanılarak hazırlanır ve uluslararası havacılık kurallarına göre belirli zaman aralıklarıyla güncellenir; böylece uçuş rotaları güvenli bölgelere kaydırılabilir.
Endonezya neden bu kadar çok aktif yanardağa sahiptir?
Endonezya, Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan ve Hint-Avustralya ile Avrasya tektonik levhalarının çarpışma bölgesinde bulunmaktadır. Bu jeolojik konum, ülke genelinde 130’dan fazla aktif yanardağın oluşmasına neden olmuştur. Özellikle Java adasındaki Semeru gibi volkanlar, Hint Okyanusu’nun derinlerine batan levha üzerinde oluşan magma jenerasyonu nedeniyle sürekli aktivite gösterir.
Bu olayı canlı haritada takip et!
GeoShake uygulamasını indir ve anlık deprem bildirimlerini al.
GeoShake'i İndir