22 Mart 2026 Günlük Yanardağ Aktivite Raporu

GeoShake Deprem ve Yanardağ Bilgi Platformu olarak sunulan bu günlük raporda, son 24 saat içerisinde küresel ölçekte kaydedilen volkanik aktiviteleri derledik. 21-22 Mart 2026 döneminde toplam 20 volkanik olay tespit edilmiş olup, 11 farklı yanardağta belirgin aktivite gözlemlenmiştir. Özellikle Guatemala’daki Santiaguito’da meydana gelen patlama ile birlikte Güney Amerika Pasifik kuşağında (Peru ve Ekvador) ve Endonezya’da yüksek irtifaya ulaşan kül emisyonları havacılık sektörü için kritik önem taşımaktadır.

Santiaguito Lav Domu (Guatemala)

Teknik Analiz

Santa María stratovolkanının güneybatı yamacında yer alan Santiaguito lav domu, 21 Mart 2026 akşam saatlerinde (UTC 21:00) belirgin bir patlama aktivitesi sergilemiştir. Amerikan Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS) tarafından “Watch” (İzleme) alarm seviyesine yükseltilen volkan, kalsiyum-alkali andezitik magma kompozisyonu ile bilinen karmaşık bir dom yapısına sahiptir.

• Olay Tipi: Patlama (Eruption)
• Alarm Seviyesi: Watch (İzleme)
• Gözlem Zamanı: 21 Mart 2026, 21:00 UTC
• Aktivite Karakteri: Lav domu büyümesi eşliğinde patlamalı parçalanma (explosive brecciation)

Güvenlik Önerileri

Santiaguito’nun batısında yer alan Zunil ve Quetzaltenango (Xela) şehirleri için piroklastik akış ve volkanik kül düşme riski artmıştır. Yerel halk için önerilerimiz:

• Açık havada N95/FFP2 standardında maske kullanımı zorunlu hale getirilmelidir
• Su kaynakları (cisternler ve açık depolar) kül birikimine karşı kapatılmalıdır
• Lav domunun kuzey ve batı yamaçlarında tarımsal faaliyetler geçici olarak durdurulmalıdır

Sabancaya (Peru)

Teknik Analiz

Peru’nun Arequipa bölgesindeki en aktif andezitik stratovolkanı Sabancaya, 21 Mart öğleden sonra (UTC 16:30) havacılık sektörü için kritik önem taşıyan bir kül emisyonu gerçekleştirmiştir. Buenos Aires Volkanik Kül Danışma Merkezi (VAAC) tarafından yayınlanan uyarıya göre kül bulutu deniz seviyesinden 6.700 metre (22.000 feet) yüksekliğe ulaşmıştır.

• Kül Bulutu Yüksekliği: 6.700 m (ASL)
• Olay Tipi: Kül Danışma Uyarısı (Ash Advisory)
• Yayılım Yönü: Güneydoğuya doğru taşınım göstermektedir
• Magma Yapısı: Dacitik-andezitik kompozisyon, yüksek viskozite

Güvenlik Önerileri

Sabancaya’nın 4.000 metrenin üzerindeki zirve yüksekliği nedeniyle kül bulutları hızla üst troposfere ulaşmaktadır:

• Havacılık: Arequipa (SPQU) ve Cusco (SPZO) havaalanları arasındaki rotaların güneye kaydırılması önerilir
• Yerel Nüfus: Caylloma ilindeki (Maca, Achoma) yerleşim yerlerinde solunum yolu hastalıkları olan kişilerin iç mekanlarda kalması tavsiye edilir
• Tarımsal ürünlerde kül birikimine karşı koruyucu örtü kullanılmalıdır

Sangay (Ekvador)

Teknik Analiz

Ekvador’un en aktif yanardağlarından biri olan Sangay (5.230 m), 22 Mart sabahı erken saatlerde (UTC 06:30) 6.400 metre yüksekliğe ulaşan kül sütunu oluşturmuştur. And Dağları’nın ana omurgasında yer alan bu bazaltik-andezitik stratovolkan, sürekli strombolian aktivitesiyle bilinmektedir.

• Kül Bulutu Yüksekliği: 6.400 m
• Lokasyon: Morona Santiago ve Chimborazo illeri sınırı
• Aktivite Modu: Strombolian patlamalar eşliğinde paroxysmal kül püskürtme

Güvenlik Önerileri

Sangay’ın doğu yamaçlarında Amazon ormanlarına doğru inen derin vadiler bulunmaktadır:

• Lahar Riski: Kül birikimi sonrası yağmur selleri (lahar) oluşum riskine karşı Palora ve Macas vadilerinde su seviyesi izleme sistemleri aktif tutulmalıdır
• Havacılık: Ecuador havacılık yetkilileri tarafından FL210 ve üzeri irtifalar için uyarı yayınlanmıştır
• Bölgede yaşayan Shuar ve Achuar toplulukları için kül maskeleri ve gözlük temini sağlanmalıdır

Reventador (Ekvador)

Teknik Analiz

Ekvador’un kuzeydoğusunda, Amazon havzasına bakan yamaçlarda yer alan Reventador (3.562 m), 22 Mart sabahı (UTC 03:45) 4.600 metre yüksekliğe ulaşan kül emisyonu kaydetmiştir. Yasuní Milli Parkı’nın kuzeyinde yer alan bu volkan, yüksek enerjili patlamalarıyla karakterizedir.

• Kül Bulutu Yüksekliği: 4.600 m
• Volkan Tipi: Stratovolkan (Kaldera yapısı)
• Gözlem Kaynağı: Washington VAAC

Güvenlik Önerileri

• Biyosfer Rezervi: Yasuní Milli Parkı’nın hassas ekosistemi için kül birikimi izlenmelidir
• Yerleşim Alanları: El Chaco ve Reventador köylerinde (nüfus <200) tahliye protokolleri hazır bulundurulmalıdır
• Nehir sistemlerinde balık ölümlerine karşı su kalitesi testleri yapılmalıdır (kükürt dioksit birikimi riski)

Semeru (Endonezya)

Teknik Analiz

Doğu Java adasının en yüksek zirvesi olan Semeru (Mahameru, 3.676 m), 21 Mart gece yarısı (UTC 23:00) 4.600 metre yüksekliğe ulaşan kül püskürtme olayı gerçekleştirmiştir. İndonezya’nın “Decade Volcano” programı kapsamında izlenen bu stratovolkan, bazaltik-bazaltik andezit magma üretimiyle son derece aktiftir.

• Kül Bulutu Yüksekliği: 4.600 m
• Jeolojik Özellik: Sürekli büyüyen Jonggring Saloko krater gölü
• Tehlike Tipi: Vulşanik kül (tephra) ve piroklastik akış potansiyeli

Güvenlik Önerileri

Semeru’nun güneydoğu yamaçlarında yoğun yerleşim (Lumajang ve Malang regency) bulunmaktadır:

• Tahliye Bölgesi: Krater çevresindeki 5 km yarıçaplı “Kırmızı Bölge” (Kawasan Bahaya) kontrol noktaları güçlendirilmelidir
• Hava Kalitesi: Lumajang’da PM10 ve SO2 konsantrasyonu saatlik izlenmelidir
• Tarımsal Zarar: Tegalsari ve Pronojiwo bölgelerindeki tarlaların külle kaplanması nedeniyle hasat geciktirilmelidir

Genel Değerlendirme ve Takip

Son 24 saatte Güney Amerika Pasifik Yanardağ Kuşağı (Andler) ve Pasifik Ateş Çemberi’nin Endonezya kesiminde belirgin aktivite artışı gözlemlenmektedir. Özellikle 6.000 metrenin üzerine çıkan kül bulutları (Sabancaya ve Sangay) uluslararası havacılık rotaları için orta-uzun vadeli risk oluşturmaktadır.

Aktif İzleme Listesi: Yukarıda detaylandırılan volkanların yanı sıra Fuego (Guatemala), Mayon (Filipinler), Shiveluch (Rusya), Aoba (Vanuatu), Ibu (Endonezya) ve Canlaon (Filipinler)’ta süregelen aktivite gözlemlenmektedir.

GeoShake platformu olarak volkanik risk altındaki bölgelerde yaşayan okurlarımıza, yerel afet yönetim birimlerinin resmi duyurularını takip etmelerini ve acil durum çantalarını (su, maske, flaşör, ilk yardım kiti) hazır bulundurmalarını öneririz. Günlük güncellemeler için bültenimize abone olabilirsiniz.

Rapor Tarihi: 22 Mart 2026
Kaynak: Global Volcanism Program, USGS, VAAC Washington/Buenos Aires