Son 24 saatte dünya genelinde 25 volkanik olay kaydedildi. Smithsonian Global Volcanism Program verilerine göre, özellikle Kamçatka Yarımadası’ndaki Shiveluch ile Ekvador’daki Sangay’da yüksek irtifa kül emisyonları havacılık sektörü için önemli riskler oluşturuyor. Endonezya’daki Semeru ve Dukono yanardağları da düşük irtifalı kül bulutlarıyla aktifliğini sürdürüyor.
Which Volcanoes Erupted Today?
Bugün aktif olan volkanlar Pasifik Ateş Çemberi boyunca yayılmış durumda. Fuego (Guatemala), Reventador (Ekvador), Mayon (Filipinler), Semeru (Endonezya), Shiveluch (Rusya), Dukono (Endonezya), Dempo (Endonezya), Ibu (Endonezya), Sangay (Ekvador), Sabancaya (Peru), Canlaon (Filipinler), Popocatépetl (Meksika) ve Lewotolo (Endonezya) olmak üzere 13 farklı volkan sürekli patlama veya kül salımı gerçekleştiriyor.
Bu volkanlardan özellikle Shiveluch, Sangay, Semeru ve Dukono için Volcanic Ash Advisory Center (VAAC) tarafından resmi kül danışma bildirimleri yayınlandı. USGS ve yerel izleme kurumlarına göre, bu aktivite bazı volkanlar için uzun süredir devam eden dome büyümesi ve Strombolian tipi patlamalar şeklinde seyrediyor.
How Dangerous Are the Ash Emissions?
Kül emisyonlarının tehlikesi yüksekliğine ve yoğunluğuna göre değişiyor. Shiveluch’tan püsküren kül bulutu 9.100 metre (30.000 feet) yüksekliğe ulaşarak jet akımları seviyesine girdi. Bu seviye, uluslararası ticari uçuşların yoğun olarak gerçekleştiği irtifa aralığıdır.
Sangay’daki aktivite 7.000 metre, Semeru’daki patlama 4.600 metre ve Dukono’daki emisyon ise 3.000 metre yüksekliğe ulaştı. Smithsonian GVP verilerine göre, 9.100 metrelik bu yüksekliğe ulaşan kül parçacıkları, jet motorlarına cristobalit ve silikat içerikleri nedeniyle ciddi aşınma ve erime hasarı verebilir.
What Should Aviation Know?
VAAC merkezleri tarafından yayınlanan uyarılara göre, Tokyo ve Anchorage sektörleri özellikle dikkatli olmalıdır. Shiveluch’un 9.100 metrelik kül sütunu, Kuzey Pasifik üzerinden geçen uluslararası uçuş rotalarını doğrudan tehdit ediyor. Pilotlar için kül bulutları radarla tespit edilemediğinden, VAAC raporlarına ve SIGMET bildirimlerine kesinlikle uyulması gerekiyor.
Endonezya ve Ekvador üzerindeki orta irtifa kül bulutları ise bölgesel havacılığı etkiliyor. Bu tür emisyonlar, görüş mesafesini düşürmenin yanı sıra havaalanı pistlerindeki kül birikimine de neden olarak operasyonel gecikmelere yol açabilir.
Where Is the Most Intense Activity?
En yoğun aktivite Endonezya’da gözlemleniyor. Semeru, Dukono, Ibu ve Lewotolo volkanları aynı anda kül ve gaz salımı yapıyor. Bu durum, Pasifik Ateş Çemberi’nin “kemer” bölgesindeki tektonik stres birikimini ve yay-sırtı volkanizmasının devamlılığını gösteriyor.
Kamçatka’daki Shiveluch ise son derece patlayıcı bir şekilde devam eden uzun süreli bir dome büyümesi evresinde. 9.100 metreyi aşan kül sütunları, bu volkanın andezitik magma sistemi içindeki yüksek basınçlı gazın ani salımını işaret ediyor. Ekvador’daki Sangay ise Andes sırtı boyunca süregelen aktif lava akışlarıyla birlikte periyodik kül püskürtmelerine devam ediyor.
Active Volcanoes Comparison Table
| Volkan | Konum | Olay Tipi | Uyarı Seviyesi |
|---|---|---|---|
| Shiveluch | Kamçatka Yarımadası, Rusya | Yüksek İrtifa Kül Emisyonu | Turuncu |
| Sangay | Ekvador | Yüksek İrtifa Kül Emisyonu | Turuncu |
| Semeru | Endonezya (Jawa) | Orta İrtifa Kül Emisyonu | Turuncu |
| Dukono | Endonezya (Halmahera) | Düşük İrtifa Kül Emisyonu | Turuncu |
| Fuego | Guatemala | Strombolian Patlama | Kırmızı |
| Reventador | Ekvador | Sürekli Patlama | Turuncu |
| Mayon | Filipinler | Lava Dome Aktivitesi | Turuncu |
| Ibu | Endonezya (Halmahera) | Sürekli Patlama | Turuncu |
| Sabancaya | Peru | Sürekli Patlama | Turuncu |
| Canlaon | Filipinler | Fumarolik Aktivite | Sarı |
| Popocatépetl | Meksika | Freatik Patlama | Sarı |
| Lewotolo | Endonezya (Lembata) | Sürekli Patlama | Turuncu |
| Dempo | Endonezya (Sumatra) | Fumarolik Aktivite | Sarı |
Frequently Asked Questions
Volkanik kül neden jet motorları için tehlikelidir?
Volkanik kül, silikat içeren cam benzeri parçacıklardan oluşur. Bu parçacıklar jet motorunun içine girdiğinde yüksek sıcaklıkta eriyerek turbine yapışır ve motorun durmasına veya aşırı hasar görmesine neden olabilir. Bu risk nedeniyle uçakların kül bulutlarından en az 100 mil (160 km) uzak durması önerilir ve VAAC tarafından belirlenen Volcanic Ash Advisory bölgelerinden kesinlikle kaçınılması gerekir.
VAAC uyarıları nasıl takip edilmeli?
Volcanic Ash Advisory Center (VAAC) merkezleri, dünya genelindeki dokuz bölgesel merkez aracılığıyla volkanik kül hareketlerini izler ve 6 saatlik, 12 saatlik ve 18 saatlik tahminler yayınlar. Pilotlar ve havayolu operasyonları, bu bildirimleri meteoroloji bültenleri (SIGMET) aracılığıyla alır. USGS ve yerel meteoroloji kurumları tarafından sağlanan bu veriler, uçuş rotalarının güvenli şekilde planlanması için kritik öneme sahiptir.
Pasifik Ateş Çemberi’ndeki eşzamanlı aktivite artışı ne anlama geliyor?
Pasifik Ateş Çemberi’nde aynı anda birden fazla volkanın aktif olması normal bir jeolojik süreçtir ve bu bölgede tektonik levhaların sürekli hareketinden kaynaklanır. Ancak Endonezya ve Kamçatka gibi bölgelerde eşzamanlı yüksek irtifa kül püskürmeleri, yerel halk için hava kalitesi (PM2.5 partikülleri) ve havacılık için operasyonel riskler açısından dikkatli izlenmesi gereken durumlardır. Bu aktivite, büyük ölçekli bir magmatik olay değil, bağımsız magma haznelerindeki bölgesel basınç değişimlerinin göstergesidir.
Bu olayı canlı haritada takip et!
GeoShake uygulamasını indir ve anlık deprem bildirimlerini al.
GeoShake'i İndir