20 Mayıs 2026 Yanardağ Aktivite Raporu: Mayon ve Sabancaya’da Patlamalar Devam Ediyor

Smithsonian Küresel Volcanizm Programı (GVP) tarafından yayınlanan 20 Mayıs 2026 tarihli verilere göre, son 24 saatte dünya genelinde toplam 47 volkanik olay kaydedildi. Filipinler’deki Mayon, Peru’daki Sabancaya ve Ekvador’daki Sangay yanardağlarında devam eden patlamalar bölgesel tahliye planlarını gündeme getirirken, Papua Yeni Gine’nin Admiralty Adaları’ndaki Central Bismarck Denizi’nde beklenmedik denizaltı aktivitesi gözlemlendi. Endonezya’da ise Semeru, Merapi ve Krakatau başta olmak üzere 10’dan fazla yanardağ yüksek seviyede aktivite sergilemeye devam ediyor.

Bugün Hangi Yanardağlar Aktif Durumda?

20 Mayıs 2026 itibarıyla Pasifik Ateş Çemberi’nde yoğunlaşmak üzere 30’dan fazla yanardağta sürekli patlama veya magma hareketliliği rapor edildi. Filipinler Yanardağ ve Sismoloji Enstitüsü (PHIVOLCS) verilerine göre Mayon yanardağında şiddetli patlamalar devam ederken, Peru Jeofizik Enstitüsü (IGP) Sabancaya’da Turuncu alarm seviyesinde sürekli kül püskürtmeleri kaydetti. Ekvador Ulusal Jeofizik Enstitüsü (IG-EPN) raporlarına göre Sangay yanardağında ise lav akıntıları ve piroklastik bulutlar gözlemleniyor.

Endonezya Merkez Volkanoloji ve Jeolojik Afet Azaltma Ajansı (PVMBG) verilerine göre, Semeru, Merapi, Ibu, Dukono ve Krakatau yanardağlarında düşük şiddetli ancak sürekli patlamalar devam ediyor. Guatemala’daki Santa María kompleksine bağlı Santiaguito lav domu ise Advisory (Tavsiye) uyarı seviyesinde faaliyet gösteriyor. Rusya’nın Kamçatka yarımadasındaki Bezymianny ve ABD Alaska’daki Kupreanof yanardağlarında da artan sismik aktivite USGS tarafından takip ediliyor.

Filipinler’deki Mayon Yanardağı’nda Neler Oluyor?

Albay vilayetinde bulunan Mayon stratovolkanı, son 24 saatte kaydedilen en yüksek enerjili patlamalara sahne oldu. PHIVOLCS tarafından yayınlanan son durum raporlarına göre yanardağ, 500 metreyi aşan lav fontenleri ve 3 kilometreye ulaşan kül sütunları üretiyor. 6 kilometrelik kalıcı tehlike bölgesi (PDZ) içinde yaşayan yaklaşık 12.000 kişi için tahliye hazırlıkları devam ediyor.

Mayon’un yanardağ patlama indeksi (VEI) potansiyeli 3-4 seviyesinde değerlendiriliyor. Yanardağdan püsküren kükürt dioksit (SO2) miktarı günde 2.000 tona ulaştı. Bu gaz ölçümleri, magmatik sistemde yüksek basınçlı magma hareketliliğinin devam ettiğini gösteriyor. Bölgesel yetkililer, ani patlama riski nedeniyle turistik faaliyetlerin 8 kilometrelik çevrede yasaklandığını duyurdu.

Peru ve Ekvador’daki Yanardağlar Ne Kadar Tehlikeli?

Arequipa bölgesindeki Sabancaya yanardağı, IGP tarafından Turuncu (Naranja) uyarı seviyesinde tutuluyor. Bu seviye, yakın zamanda büyük ölçekli bir patlama olasılığının yüksek olduğunu ifade ediyor. Son 24 saatte kaydedilen 30’dan fazla patlama, 2.5 kilometre yüksekliğe kül ve gaz karışımı püskürttü. Civardaki yerleşim yerlerine ince kül yağışı rapor edildi.

Ekvador’un Sangay yanardağında ise IG-EPN verilerine göre lav akıntıları doğu yamaçlardan ilerlemeye devam ediyor. Yanardağdan yükselen 4 kilometrelik kül sütunu, bölgesel havacılık rotaları için ciddi risk oluşturuyor. Sangay’daki aktivite genellikle Strombolian tipi patlamalarla karakterize ediliyor ancak piroklastik akı potansiyeli de göz ardı edilmiyor. Her iki yanardağ için de VAAC (Volkanik Kül Danışma Merkezleri) tarafından düzenli SIGMET uyarıları yayınlanıyor.

Papua Yeni Gine ve Pasifik Bölgesindeki Gelişmeler Neler?

Admiralty Adaları’ndaki Central Bismarck Denizi’nde tespit edilen denizaltı yanardağ patlaması, bölgedeki gemi trafiği için yeni riskler oluşturuyor. Smithsonian GVP verilerine göre, deniz yüzeyinde gözlemlenen renk değişimleri ve pümit şamandıraları, yaklaşık 100 metre derinlikteki magmatik aktiviteyi işaret ediyor. Papua Yeni Gine Maden ve Petrol Bakanlığı, bölgedeki balıkçı teknelerine sarı alarm verdi.

Endonezya’da durum daha karmaşık. PVMBG tarafından izlenen 12 aktif yanardağın yanı sıra, Java adasındaki Merapi yanardağı Seviye 3 (Siaga) alarmında faaliyet gösteriyor. Merapi’nin lava domu büyümeye devam ederken, güvenlik çevresi 5 kilometreye genişletildi. Sumatra’daki Kerinci ve Sulawesi’deki Karangetang yanardağlarında da küçük çaplı patlamalar ve tremorlar kaydedildi.

Havacılık Sektörü Hangi Tehlikelere Karşı Uyarılmalı?

VAAC Darwin, VAAC Buenos Aires ve VAAC Washington tarafından yayınlanan son uyarılara göre, Sabancaya ve Sangay üzerindeki kül bulutları 7-10 kilometre irtifaya ulaşabiliyor. Bu bulutlar, batı rüzgarlarıyla taşınarak uluslararası uçuş rotalarını etkileyebilir. Pilotlar için volcanic ash advisory (volkanik kül tavsiyeleri) yayınlanmış durumda.

Endonezya ve Filipinler üzerindeki havacılık rotaları için özellikle Semeru ve Mayon kaynaklı SO2 bulutları risk teşkil ediyor. Uçak motorlarında camlasma (glassification) riski nedeniyle, söz konusu bölgelerde alternatif rota planlaması öneriliyor. Meteoroloji uzmanları, önümüzdeki 48 saat içinde rüzgar yön değişikliklerinin Meksika’daki Popocatépetl külünün de kuzeye taşınabileceğini belirtiyor.

Frequently Asked Questions

Volkanik kül solunum sağlığını nasıl etkiler?

Yanardağ külü cam, mineraller ve asit buharları içerir ve solunduğunda akut bronşit, astım krizleri ve hibi fibrozis gibi ciddi solunum yolu hastalıklarına yol açabilir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve astımı olan bireyler için özellikle tehlikelidir; kül yağışı olan bölgelerde N95 seviyesinde maske kullanımı ve kapalı alanlarda kalınması tavsiye edilir.

Turuncu uyarı seviyesi (Orange Alert) ne anlama gelir?

Turuncu uyarı seviyesi, volkanın yakın zamanda (saatler veya günler içinde) tehlikeli bir patlama gerçekleştirme olasılığının yüksek olduğunu gösterir. Tahliye planlarının hazır bulundurulmasını ve yanardağın eteklerinden (genellikle 10-12 km) uzak durulmasını gerektirir; bu seviye genellikle artmış sismik aktivite, deformasyon ve gaz çıkışı ile birlikte görülür.

Uçaklar için volkanik kül bulutları neden ölçülemeyecek kadar tehlikelidir?

Volkanik kül, uçak motorlarının içinde 600°C üzeri sıcaklıklarda eriyerek camlaşan (glass-like) yapışkan bir madde oluşturur ve türbini durdurabilir; ayrıca kokpit camlarını çizerek görüşü engeller, pitot tüplerini tıkayarak hız ölçümünü bozar ve elektronik sistemlere zarar verir. Radar tarafından görülemeyen bu bulutlar, sadece uydu görüntüleme ve VAAC tavsiyeleriyle tespit edilebilir.