22 Mayıs 2026 tarihinde küresel ölçekte 44 ayrı volkanik olay kaydedildi. Smithsonian Küresel Yanardağcılık Programı (GVP) verilerine göre, son 24 saatte Filipinler’deki Bulusan ve Taal, Endonezya’daki Semeru, Ekvador’daki Sangay ile Guatemala’daki Santiaguito yanardağlarında patlamalar gerçekleşti. Pasifik Ateş Çemberi boyunca süregelen yüksek aktivite, yerel izleme ajanslarını alarm seviyelerini gözden geçirmeye ve havacılık otoritelerini kül bulutu takibine yöneltti.
Bugün Hangi Yanardağlar Patladı?
Bulusan (Filipinler): 21 Mayıs akşam saatlerinde (22:26 UTC) meydana gelen patlama, yanardağın güneybatı yamacında filojenik aktiviteyi tetikledi. PHIVOLCS tarafından raporlanan olay, kısa süreli bir kül sütunu oluşturdu ve çevredeki yerleşim yerleri için düşük düzeyde tehdit oluşturdu. Yanardağ, uzun süredir devam eden huzursuzluk dönemini sürdürüyor ve geçici patlamalar beklenmeye devam ediyor.
Taal (Filipinler): Krater gölü ile magma arasındaki etkileşim sonucu buharlaşma patlamaları gözlemlendi. Volkanik kükürtdioksit çıkışında artış tespit edildi ve ana krater çevresindeki fumarolik aktivite güçlendi. Taal Gölü çevresindeki yerleşim alanları için tsunami riski bulunmasa da, ani patlamalar zehirli gaz dağılımına neden olabilir.
Semeru (Endonezya): Java Adası’ndaki bu stratovolkan, Vulcanian tipi patlamalarla kül ve volkanik bombalar fırlatmaya devam ediyor. PVMBG (Endonezya Volkanoloji ve Jeofizik Ajansı) verilerine göre, lav kubbesi büyümesi gözlemleniyor ve piroklastik akış riski mevcut. Şubat 2026’daki ölümcül akışların ardından volkan yeniden aktif bir fazda bulunuyor.
Sangay (Ekvador): And Dağları’nın bu aktif üyesi, Strombolian aktivite ile kül emisyonları üretmeye devam etti. IG-EPN (Ekvador Jeofizik Enstitüsü) tarafından raporlanan olaylar, yaklaşık 5 kilometre yüksekliğinde kül sütunları oluşturdu. Rüzgar modellerine göre kül bulutları doğu yönünde ilerleyerek Amazon havzasına doğru yayılım gösterdi.
Santiaguito (Guatemala): Caliente lav kubbesinden gelen yavaş viskozite liyak aktivitesi devam ediyor. INSIVUMEH verilerine göre, patlamalar “Advisory” (Danışmanlık) alarm seviyesinde tutuluyor. Kubbe çökme riski ve bunu takip edebilecek piroklastik akışlar için yakın takipte olan yerel yetkililer, Santa María yanardağı kompleksi çevresindeki tarım alanlarını uyardı.
Kül Emisyonları Ne Kadar Tehlikeli?
Volkanik kül, granülometrik yapısı gereği solunum sistemi için ciddi risk oluşturur. PM10 ve PM2.5 partiküllerini içeren bu malzeme, astım ve KOAH hastalarında akut ataklara yol açabilir. Bugünkü aktiviteye maruz kalan Endonezya ve Filipinler’deki yerleşim yerleri için sağlık bakanlıkları maske kullanımı tavsiyesi yayınladı.
Tarımsal alanlar üzerindeki etkisi de göz ardı edilemez. Kükürt içeren kül tabakası, bitki örtüsünü kimyasal yanıklara maruz bırakabilir ve hayvan sağlığını tehdit eder. 1991 Pinatubo patlamasından sonra görülen uzun vadeli tarımsal verim düşüklüğü, bu riskin boyutlarını göstermektedir. Bugünkü olaylar daha küçük ölçekli olsa da, tekrarlayan kütleme birikintileri ekosistemleri zorlayabilir.
Havacılık Sektörü Ne Bilmeli?
VAAC (Volkanik Kül Danışma Merkezleri) uyarıları, Pasifik ve Asya rotalarında uçuş yapan havayolları için kritik önem taşıyor. Volkanik kül, uçak radarlarında görünmediği için pilotların görsel uçuş kurallarına (VFR) geçiş yapması risklidir. Bugün Sangay ve Semeru üzerindeki kül bulutları, Tokyo ve Anchorage VAAC bölgelerinde sarı ve turuncu kodlu uyarılar tetikledi.
Uçak motorlarına giren kül parçacıkları, turbin kanatçıklarını aşındırarak itki kaybına ve motor yangınlarına neden olabilir. 2010 Eyjafjallajökül olayının ardından geliştirilen tahmin modelleri, bugünkü Bulusan ve Santiaguito emisyonlarının 24 saat içinde uluslararası hava koridorlarını etkileme potansiyelini gösteriyor. Havacılık şirketleri, alternatif rota planlaması yapmalı ve yakıt ikmali stratejilerini buna göre ayarlamalıdır.
Aktif Yanardağlar Özet Tablosu
| Yanardağ | Konum | Olay Tipi | Alarm Seviyesi |
|---|---|---|---|
| Bulusan | Filipinler | Freatik Patlama | Dikkat (Advisory) |
| Taal | Filipinler | Buhar Patlaması | Dikkat |
| Semeru | Endonezya (Java) | Vulcanian Erüpsiyon | Siaga (Caution) |
| Sangay | Ekvador | Strombolian Aktivite | Amarillo (Sarı) |
| Santiaguito | Guatemala | Lava Kubbesi Büyümesi | Advisory |
| Fuego | Guatemala | Paroksismal Patlama | Naranja (Turuncu) |
| Popocatépetl | Meksika | Pasif Kül Emisyonu | Amarillo Fase 2 |
| Shiveluch | Rusya (Kamçatka) | Kubbe Çökmesi | Kırmızı (Orange) |
| Bezymianny | Rusya (Kamçatka) | Explozif Aktivite | Turuncu |
| Mayon | Filipinler | Lava Akışı | Seviye 3 (Caution) |
| Dukono | Endonezya | Sürekli Kül | Siaga |
| Shishaldin | ABD (Alaska) | Strombolian | Kırmızı |
Sıkça Sorulan Sorular
Yanardağ patlaması sırasında yakınındaki insanlar ne yapmalıdır?
Hemen yüksek kesimlere doğru hareket edin ve vadi tabanlarından kaçının çünkü piroklastik akışlar ve laharlar (çamur akıntıları) doğal su yollarını takip eder. Ağzınızı ve burnunuzu ıslak bez veya N95 maskesi ile kapatın, gözlük kullanın ve hemen kapalı alanlara sığının.
VAAC renk kodları ne anlama gelmektedir?
Yeşil (Green) aktif olmayan veya normal durumu, sarı (Yellow) dikkat gerektiren huzursuzluğu, turuncu (Orange) sınırlı patlama ve kül tehlikesini, kırmızı (Red) ise büyük ölçekli patlama ve yaygın havacılık tehlikesini gösterir. Kırmızı kod, genellikle hava sahasının kapatılması anlamına gelir.
Endonezya neden bu kadar çok yanardağ aktivitesine sahiptir?
Endonezya, Avustralya, Pasifik ve Filipin Denizi levhalarının Avrasya Levhası altına dalması sonucu oluşan Pasifik Ateş Çemberi’nin kesişim noktasında yer alır. Bu subdüksiyon zonları, dünya üzerindeki aktif yanardağların yüzde 75’ini barındırır ve magma oluşumunu sürekli kılar.
Bu olayı canlı haritada takip et!
GeoShake uygulamasını indir ve anlık deprem bildirimlerini al.
GeoShake'i İndir