23 Mayıs 2026 Günlük Yanardağ Raporu: Shiveluch ve Bezymianny’den Havacılık İçin Kritik Kül Uyarıları

Son 24 saatte dünya genelinde 22 volkanik aktivite kaydedildi. Smithsonian Global Volcanism Program verilerine göre, özellikle Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’ndan ve Endonezya’dan yüksek irtifaya ulaşan kül bulutları havacılık sektörü için önemli riskler oluştururken, Papua Yeni Gine’deki Central Bismarck Denizi’nde yeni bir patlama gözlemlendi. USGS ve yerel izleme ajanslarının raporlarına dayanan bu analizde, 23 Mayıs 2026 tarihli en kritik volkanik gelişmeleri teknik parametreleriyle birlikte inceliyoruz.

Which Volcanoes Showed Increased Activity Today?

Shiveluch Yanardağı, Rusya’nın Kamçatka Yarımadası’nda bulunan bu stratovolkan, yerel saatle 03:15’te (UTC) şiddetli bir kül püskürtme olayı gerçekleştirdi. USGS tarafından raporlanan bu aktivitede, kül bulutu deniz seviyesinden 7.600 metre (24.900 feet) yüksekliğe ulaştı. Shiveluch, 2007 yılından bu yana süregelen bir dome büyümesi ve patlamalı aktivite dönemi içerisinde bulunmaktadır. Bugünkü olay, volkanın tipik andezitik magma kompozisyonu ile ürettiği silis içerikli kül parçacıklarını troposferin üst katmanlarına taşımıştır.

Bezymianny Yanardağı, yine Rusya’nın Kamçatka bölgesinde yer alan bu volkan, 22 Mayıs saat 06:15’te (UTC) deniz seviyesinden 7.000 metre (23.000 feet) yüksekliğe ulaşan bir kül sütunu üretti. Smithsonian GVP verilerine göre, Bezymianny 1956’daki büyük patlamadan bu yana düzenli olarak dome çöküşü ve püroklastik akışlar üretmektedir. Bugünkü kül püskürtmesi, havacılık rotaları için özellikle Kuzey Pasifik koridorunda ciddi tehdit oluşturmaktadır.

Semeru Yanardağı, Endonezya’nın Doğu Java bölgesindeki bu aktif stratovolkan, 23 Mayıs saat 00:45’te (UTC) 4.600 metre (15.100 feet) yüksekliğinde bir kül bulutu yaydı. Yerel PVMBG (Endonezya Volkanoloji ve Jeofizik Merkezi) izleme istasyonları tarafından tespit edilen bu aktivite, volkanın her gün tekrarlanan patlamalarının bir parçası olarak kaydedildi. Ancak bugünkü olayın irtifa değeri, standart kruvaz uçuş seviyelerine yaklaşması nedeniyle özel dikkat gerektirmektedir.

Central Bismarck Sea, Papua Yeni Gine’nin Admiralty Adaları bölgesinde denizaltı volkanik aktivitesi gözlemlendi. 22 Mayıs sabahı erken saatlerde raporlanan bu patlama, bölgedeki submarine volkanizmanın devam ettiğini göstermektedir. Smithsonian Global Volcanism Program verilerine göre, bu bölgedeki denizaltı volkanları nadiren yüzey üzerinde görünür kül bulutu oluşturur, ancak su altı patlamaları tsunami riski taşıyabilir.

Fuego Yanardağı, Guatemala’da faaliyet gösteren bu ateş volkanı, 22 Mayıs akşamı başlayan ve 23 Mayıs’a kadar devam eden patlamalı aktivite sergiledi. USGS verilerine göre, volkan 300-500 metre yüksekliğinde lav püskürtmeleri ve düşük irtifalı kül emisyonları üretti. Bu aktivite, volkanın 2018’deki yıkıcı patlamasının ardından gözlemlenen uzun süreli periyodik aktivitenin devamı niteliğindedir.

How High Did the Ash Clouds Rise?

Bugünkü en yüksek kül sütunu Shiveluch’tan kaydedildi ve 7.600 metre yüksekliğe ulaştı. Bu irtifa, ticari hava taşımacılığının tipik kruvaz uçuş seviyeleri olan 9.000-12.000 metre ile karşılaştırıldığında, uçakların iniş-kalkış evrelerinde ciddi risk oluşturmaktadır. Bezymianny’den yükselen 7.000 metrelik kül bulutu ise jet akımlarına yakın bir bölgede seyretmekte olup, rüzgar koşullarına bağlı olarak binlerce kilometre yayılabilir.

Semeru’dan gelen 4.600 metrelik kül emisyonu, Endonezya’nın yoğun hava trafiğine sahip hava sahası için özellikle problemlidir. Bu irtifa, Jakarta’dan Bali’ye ve Avustralya’ya giden uluslararası uçuş rotalarının hemen altında yer almaktadır. Kül parçacıklarının atmosferde kalma süresi, partikül boyutu ve magma viskozitesi ile doğrudan ilişkilidir. Bugünkü olaylarda gözlemlenen silis içerikli küller, atmosferde günlerce kalabilir ve jet motorlarında eriyerek ciddi hasarlar verebilir.

What Should Aviation Know?

Volkanik Kül Danışma Merkezleri (VAAC), özellikle Tokyo VAAC ve Washington VAAC, Kamçatka ve Endonezya üzerindeki kül bulutlarının hareket yönlerini yakından izlemektedir. USGS ve yerel meteoroloji ajanslarının verilerine göre, Shiveluch ve Bezymianny’den çıkan kül bulutları kuzeydoğu yönünde ilerlemekte olup, Alaska ve Kanada’ya uzanan Pasifik rotalarını etkileyebilir.

Pilotlar için kritik uyarı: Volkanik kül, radar sistemlerinde görünmezdir ve uçuş mürettebatı için görsel olarak tespit edilmesi zordur. Bugünkü olaylar nedeniyle, Tokyo Havacılık Meteoroloji Merkezi’nin önerileri doğrultusunda, Kamçatka üzerindeki rotaların güneye kaydırılması önerilmektedir. Ayrıca, Endonezya Sivil Havacılık Dairesi tarafından Semeru çevresinde geçici uçuş yasak bölgeleri (no-fly zones) ilan edilmiştir.

Motor üreticilerinin verilerine göre, volkanik kül partikülleri jet motorlarının içinde eriyerek camlaşabilir ve kompresör kanatlarına yapışarak ciddi arızalara yol açabilir. 7.600 metrelik bir kül bulutuna girildiğinde, motorların flame-out (alev sönmesi) riski dramatik şekilde artar. Bu nedenle, VAAC tarafından yayınlanan 9 km (30.000 feet) ve 12 km (40.000 feet) seviyelerindeki kül yoğunluk haritaları pilotlar tarafından yakından takip edilmelidir.

Active Volcanoes Summary Table

*Not: Uyarı seviyeleri raporlama anında Smithsonian GVP ve USGS veri tabanlarında belirtilmemiş olup, yerel izleme ajanslarından (KVERT, PVMBG, INSIVUMEH vb.) güncel detaylar alınmalıdır.

Frequently Asked Questions

Why is volcanic ash dangerous for aircraft?

Volkanik kül, cam ve silis kristallerinden oluşan ince toz parçacıkları içerir ve jet motorlarının içine girdiğinde yüksek sıcaklıklarda eriyerek kompresör kanatlarına yapışır. Bu durum motor performansını düşürür, alev sönmesine (flame-out) neden olabilir ve kokpit camında aşınma yaratarak görüşü tamamen kaybetme riski oluşturur. Smithsonian Global Volcanism Program verilerine göre, son 40 yılda bir düzine uçak ciddi volkanik kül olaylarına maruz kalmış ve bu olaylar milyonlarca dolar hasara yol açmıştır.

How do volcano monitoring systems work?

Modern yanardağ izleme sistemleri, sismometreler (yer sarsıntılarını ölçen), GPS istasyonları (zemin deformasyonunu izleyen), infrasound sensörleri (düşük frekanslı ses dalgalarını algılayan) ve uydu tabanlı termal görüntüleme sistemlerinden oluşur. USGS ve yerel ajanslar bu verileri gerçek zamanlı olarak analiz ederek patlama öncesi magma hareketlerini tespit eder ve VAAC’lere (Volcanic Ash Advisory Centers) bilgi ileterek havacılık uyarıları yayınlar.

Is it safe to travel to regions near active volcanoes?

Aktif yanardağ bölgelerine seyahat, volkanın mevcut uyarı seviyesine ve yerel yetkililerin önerilerine bağlı olarak değişir. Smithsonian GVP ve yerel volkanoloji merkezlerinin (örneğin Endonezya’daki PVMBG veya Filipinler’deki PHIVOLCS) yayınladığı günlük raporlar takip edilmelidir. Genel olarak, 3 km (10 km) yarıçaplı kırmızı bölge (exclusion zone) ilan edilen alanlara girilmemesi gerekir. Bugünkü raporda yer alan Semeru, Fuego ve Mayon gibi volkanlar çevresinde turistik aktiviteler için ekstra tedbirler alınması ve acil tahliye planlarının bilinmesi önemlidir.