Son 24 saatte dünya genelinde 35 volkanik olay kaydedildi. Smithsonian Global Volcanism Program verilerine göre, Guatemala’daki Fuego, Ekvador’daki Sangay ve İtalya’daki Stromboli yanardağlarında aktif patlamalar gözlemlenirken, Rusya’nın Shiveluch ve Meksika’nın Popocatépetl yanardağları havacılık için tehlikeli düzeyde yüksek irtifa kül bulutu oluşturdu. Bu aktivite dalgası, Pasifik Ateş Çemberi’nin güney kesimlerinde ve Latin Amerika boyunca özellikle yoğun seyrediyor.
Which Volcanoes Erupted Today?
Fuego Yanardağı (Guatemala)
Guatemala’nın Antigua şehri yakınlarındaki Fuego (Ateş) Yanardağı, yerel saatle 28 Mayıs sabah erken saatlerinde şiddetli bir patlama gerçekleştirdi. Smithsonian Global Volcanism Program ve INSIVUMEH (Guatemala Ulusal Sismoloji, Volkanoloji, Meteoroloji ve Hidroloji Enstitüsü) verilerine göre, 3.763 metre yüksekliğindeki bu stratovolkan 28 Mayıs 2026 10:26 UTC’de yeni bir piroklastik patlama kaydetti. Yanardağdan çıkan bazaltik lav akışları ve 10 kilometreye kadar yükselen kül sütunları, çevredeki Alotenango ve San Miguel Dueñas gibi yerleşim birimleri için potansiyel risk oluşturuyor.
Sangay Yanardağı (Ekvador)
Ekvador’un Morona Santiago eyaletinde yer alan Sangay Yanardağı, 28 Mayıs akşam saatlerinde (22:26 UTC) yeni bir patlama daha gerçekleştirdi. USGS ve yerel Instituto Geofísico raporlarına göre, 5.230 metre yüksekliğindeki bu aktif stratovolkan, And Dağları üzerinde 8 kilometreye kadar ulaşan kül sütunları üretti. Yanardağın sık görülen strombolian tipi patlamaları, bölgesel havacılık rotaları için önemli bir güvenlik endişesi olarak izleniyor ve yerel hava trafik kontrolü alternatif rotalar öneriyor.
Stromboli Yanardağı (İtalya)
İtalya’nın Sicilya kıyılarındaki Eol Adaları’nda bulunan Stromboli, 28 Mayıs akşamı (21:00 UTC) karakteristik patlamalı faaliyetini sürdürdü. INGV (İtalya Ulusal Jeofizik ve Volkanoloji Enstitüsü) verilerine göre, “Akdeniz’in feneri” olarak bilinen bu yanardağda, lav fıskırmaları ve küçük patlamalar gözlemlendi. 924 metre yüksekliğindeki yanardağın aktivitesi, adada turizm kısıtlamalarının devam etmesine ve deniz trafiği için yakın takibin sürmesine neden oluyor.
How Dangerous Are the Ash Emissions?
Shiveluch Yanardağı (Rusya – Kamçatka)
Kamçatka Yarımadası’ndaki Shiveluch Yanardağı, 28 Mayıs akşamı (18:15 UTC) son derece tehlikeli bir kül patlaması gerçekleştirdi. Tokyo VAAC (Volcanic Ash Advisory Center) ve Smithsonian GVP verilerine göre, 8.200 metre (FL270) irtifaya ulaşan kül bulutu, transpasifik uluslararası havacılık koridorlarını tehdit ediyor. 3.283 metre yüksekliğindeki bu karma lav kubbesi, şiddetli patlamalarla birlikte silisik kül üretimi yaparak jet motorları için ciddi bir risk oluşturuyor ve bu bölgedeki uçuşların yeniden rotalandırılması öneriliyor.
Popocatépetl Yanardağı (Meksika)
Meksika’nın en aktif yanardağı olan Popocatépetl, 29 Mayıs sabahı (02:00 UTC) yüksek miktarda kül emisyonu kaydetti. CENAPRED (Meksika Ulusal Önleme Merkezi) ve USGS raporlarına göre, 5.426 metre yüksekliğindeki bu stratovolkan 5.800 metre yüksekliğe kadar ulaşan kül sütunları üretti. Meksika Vadisi üzerindeki bu aktivite, 25 milyon nüfuslu başkent için hava kalitesi endişeleri yaratırken, uluslararası uçuş rotalarında geçici düzenlemelere yol açıyor ve Meksiko Uluslararası Havalimanı yakınlarında yaklaşma prosedürleri değiştiriliyor.
What Should Aviation Know?
Tokyo VAAC ve Washington VAAC tarafından yayınlanan SIGMET uyarılarına göre, Shiveluch’tan kaynaklanan 8.200 metrelik kül bulutu, doğu-batı yönünde yayılarak transpasifik uçuş rotalarını etkileme potansiyeli taşıyor. Pilotlar, FL270 seviyelerinde (8.200 metre) volkanik kül bulutlarıyla karşılaşma riskine karşı uyarldı ve bu irtifa katmanından kaçınılması tavsiye ediliyor.
Popocatépetl’den çıkan 5.800 metrelik kül, Meksiko Uluslararası Havalimanı (MEX) yakınlarındaki yaklaşma rotalarını etkileyebilir. Havacılık yetkilileri, motor hasarı ve kokpit camlarının çizilmesi riski nedeniyle bu bölgelerde alternatif rotaların kullanılmasını ve uçuşların gece saatlerinde yoğunlaştırılmasını öneriyor.
İtalya’daki Stromboli’deki aktivite ise Sicilya kıyılarındaki Fontanarossa Havalimanı (CTA) için düşük irtifa uyarıları oluşturuyor. ENAV (İtalya Hava Trafik Kontrolü) tarafından yapılan açıklamalarda, görüş mesafesinin kül bulutları nedeniyle azalabileceği ve görsel uçuş kurallarının (VFR) geçici olarak askıya alınabileceği belirtiliyor.
What Is the Current Alert Status of Active Volcanoes?
Aşağıdaki tablo, son 24 saatte aktif olan ve çeşitli izleme ajansları tarafından raporlanan yanardağların güncel durumlarını özetlemektedir:
| Yanardağ | Konum | Olay Türü | Uyarı Seviyesi |
|---|---|---|---|
| Fuego | Guatemala | Patlama/Lav Akışı | Kırmızı (Red) |
| Sangay | Ekvador | Patlama/Kül | Turuncu (Orange) |
| Stromboli | İtalya | Strombolian Aktivite | Turuncu (Orange) |
| Shiveluch | Rusya (Kamçatka) | Kül Fırlatma (8.200m) | Turuncu (Orange) |
| Popocatépetl | Meksika | Kül Emisyonu (5.800m) | Sarı (Yellow) |
| Mayon | Filipinler | Dome Büyümesi/Lav | Turuncu (Orange) |
| Sabancaya | Peru | Kül/Emisyon | Turuncu (Orange) |
| Semeru | Endonezya | Patlama | Turuncu (Orange) |
| Reventador | Ekvador | Patlama | Turuncu (Orange) |
| Canlaon | Filipinler | Sismik Aktivite | Sarı (Yellow) |
| Puracé | Kolombiya | Sismik Sıcaklık | Sarı (Yellow) |
| Aoba | Vanuatu | Kül | Sarı (Yellow) |
| Dukono | Endonezya | Kül | Turuncu (Orange) |
| Ibu | Endonezya | Patlama | Turuncu (Orange) |
| Lewotolo | Endonezya | Kül | Turuncu (Orange) |
| Santiaguito | Guatemala | Dome Çöküşü | Turuncu (Orange) |
Frequently Asked Questions
Volkanik kül uçak motorlarını nasıl etkiler?
Volkanik kül, camlaşma özelliğine sahip silis parçacıkları içerir ve jet motorlarının içine girdiğinde 1.000°C üzerinde sıcaklıklarda eriyerek turbine yapışır. Bu durum motor arızalarına, itki kaybına ve kokpit camlarının çizilmesine neden olabilir. Havacılık tarihinde, 1982’de British Airways’in 9 sefer sayılı uçuşunun Endonezya yakınlarındaki volkanik kül bulutuna girdikten sonra dört motoru da durmuş, ancak uçak son anda güvenli bir iniş yapabilmiştir.
Pasifik Ateş Çemberi nedir ve neden bu kadar aktif?
Pasifik Ateş Çemberi, Pasifik Okyanusu etrafındaki birkaç tektonik levhanın birleştiği halka şeklindeki bölgedir ve dünya volkanlarının %75’i ile depremlerinin %90’ı burada gerçekleşir. Bu bölgedeki yanardağlar, Nazca, Pasifik, Filipin ve Avustralya levhalarının birbirine çarpması ve batması sonucu oluşan yoğun sübduksiyon zonlarında bulunur. Bugün raporlanan Endonezya, Filipinler, Japonya ve Latin Amerika yanardağlarının hepsi bu jeolojik olarak aktif kuşak üzerinde yer almaktadır.
Turuncu uyarı seviyesi (Orange Alert) ne anlama gelir?
Turuncu uyarı seviyesi, volkanın önemli bir patlama riski taşıdığını veya zaten kısıtlı patlamalar gerçekleştirdiğini gösterir. Bu seviyede, zirve yakınlarındaki alanlar için yakın ve yakın zamanda tehlike vardır. Havacılık için kül bulutu tehdidi oluşabilir ve yerel yetkililer, sınır bölgelerine yaklaşmayı yasaklayabilir. Yerleşim yerleri için tahliye planlarının hazır bulundurulması ve risk altındaki toplulukların uyarılması gerekir.
Bu olayı canlı haritada takip et!
GeoShake uygulamasını indir ve anlık deprem bildirimlerini al.
GeoShake'i İndir